Әлем рейтингіндегі
Қазақстанның орны

2020 жылғы 1 қаңтардағы мәліметке сәйкес «экономика еркіндігі» көрсеткіші бойынша Қазақстан Румынияны алға жіберіп, Ботсвананы артқа тастап 69,6 бал алған. Бұл 2020 жылғы экономикалық еркіндік индексі бойынша 39 орын. Қазақстанның орташа балы 4,2 пунктке көтерілуіне денсаулық саласындағы көрсеткіштердің күрт жақсаруы әсер етті. Азия-Тынық мұхит елдері арасында Қазақстан 10-шы орында және даму индексінің көрсеткіші осы аймақтағы көптеген мемлекеттерден біршама басым.


Соңғы төрт жыл ішінде Қазақстан Республикасының экономикасы орташа еркіндік санатына жатыр деп айтуға әбден болады. Осы уақыт аралығында ішкі жалпы өнімнің өсуі де байқалып тұр.

әлем рейтингі

Әлемдегі 7 рейтинг және
Қазақстанның солардағы орны

1
10
20
30
40
50
60
70
80
90
100
72
орын
Даму индексі бойынша
49
орын
Ұлттық брендтер рейтингі
72
орын
Бейбітшілдікке ұмтылу
57
орын
Әлемдік бәсекелестік индексі
41
орын
Экономикалық еркіндік рейтингі
74
орын
Қоғамдық прогресс рейтингі
87
орын
Қайырымдылық рейтингі

Даму индексі бойынша

72 орын
Өткен жылы бұл көрсеткіш бойынша Қазақстан 11 орынға көтеріліп (83-тен 72-ге), қазір Эквадор мен Оман мемлекеттерінің арасында орналасты. Зерттеу барысында 149 мемлекет қамтылған. Индексті жүргізу 2006 жылдан басталғанын ескерсек Қазақстан Республикасы 20 пунктке көтерілген екен. «Дамып келе жатқан» бағыттар қатарында – білім саласы (35 орын) мен экономика (46 орын). Былтырғы рейтингпен салыстырғанда 6 орынға төмендеген «жеке еркіндік» 128 орында. Десе де «әлеуметтік капитал» 24 пунктке көтеріліп 85-ші орынға ие болған. «Бизнес орта» - 53, «басқару» - 99, «денсаулық» - 60, «қауіпсіздік» - 55, ал «қоршаған орта» - 95 орынға жайғасты.

Ұлттық брендтер рейтингі

49 орын
Ұлттық бренд құныдылығы 6 пайызға артса да, аталмыш рейтингіде 2016 жылы Қазақстан 49 орынды иеленген. Содан бері бұл көрсеткіш бойынша алатын орнымыз 4 пунктке төмендеді. Қазір «Қазақстан» бренді құны 154 млрд. АҚШ долларына сәйкес деп танылып, еліміз Перу мен Мажарстан арасында тұр.

Бейбітшілдікке ұмтылу

72 орын
Қазағым қой аузынан шөп алмас болса да бұл рейтингіде әлі де еңселі емес екенбіз – 72 орын! Мемлекетімізді Перу мен Греция арасына орналастырған бұл көрсеткіш 163 мемлекетте зерттелген екен. Рейтингіде бірнеше мәселе қаралған екен. Қазақстан тұрмыстағы зорлық, қарудың қолжетімділігі, саяси тұрақсыздық және қауіп төндіретін шерулер деңгейі бойынша көш соңында. Бірақ ішкі тұрақтылық, босқындар саны, қару жарақтың экспорты мен импорты, әлемдік қақтығыстағы адам шығыны деген көрсеткіштер бойынша өте жақсы көрсеткішке иеміз.

Әлемдік бәсекелестік индексі

57 орын
Осы бір кешенді зерттеуге әлемнің 137 мемлекеті қатысқан екен. Сұрыптау барысында инфрақұрылымның даму деңгейі, макроэкономикалық орта, денсаулық сақтау және білім беру салаларының дамуы, технологиялық сауаттылық, нарық мөлшері сондай-ақ қаржылық тиімділік сияқты көрсеткіштер ескерілген. Жанына Филлипин мен Руанда мемлекеттерін жинаған Казақстан Республикасы 57 орынға ие. Шолу жасағандар бизнес жүргізудегі қиындықтардың қатарына қаржы көздерінің қолжетімді болмауы мен жұмысшы топтардың сауаттылығын жатқызыпты. World Economic Forum көптеген есептер беруде. Мысалы, 2016-2017 жылдары жол сапасы бойынша Қазақстан 108-ші позицияға орналасқан.

Экономикалық еркіндік рейтингі

41 орын
2018 жылы «Фонд наследия» қоры Қазақстанды Ямайка мен Колумбия арасына 41 орынға жайғастырған болатын. Рейтинг 4 топқа жіктелген 12 көрсеткіш бойынша жасалған: заң ұлықтылығы, үкімет көлемі, басқару тиімділігі мен нарықтың ашықтығы. Өткен жылдың қорытынысына сүйенсек, Қазақстан 4 параметр бойынша жақсарған. Олар – үкіметтің интеграциялануы, сот ісі өндірісінің тиімділігі, еңбек пен инвестиция еркіндігі. Өз орнында қалған «қаржылық еркіндік» көрсеткішінен басқаларының барлығы төмендеген.

Қоғамдық прогресс рейтингі

74 орын
Қазақстан Республикасы 100 бал ішінде 66,01 деген үлеске ие болып, 128 мемлекет арасында 74 орынды иемденген. «Адам қажеттілігі» бойынша 61 орын, «әл-ауқат» бойынша 90-шы, ал «мүмкіндіктер» көрсеткішінде 68-ші екен.

Қайырымдылық рейтингі

87 орын
Жомарттықты жадынан тастамайтын Қазақстан бұл көрсеткіш бойынша 87 орынды иеленген. Қайырымдылық шараларына халқымыздың 30 пайызы тұрақты түрде қатысады екен. Еуропаның Чехия, Португалия, Мажарстан, Словакия және Польша сынды белді мемлекеттерінен де озықпыз. Ауыз толтырып айтатын жағдай.